අලුත් ලිපි

මූනු පොතේ අපේ ඉසව්ව

Showing posts with label අක්‍ෂර භාෂාව. Show all posts
Showing posts with label අක්‍ෂර භාෂාව. Show all posts

Saturday, October 04, 2014

සසදාවත

පුරාතන සිංහල පද්‍ය කාව්‍ය අතුරෙහි අපට හමු වන පැරණිකමින් දෙ වැනි කෘතිය වන්නේ සසදාවත යි. මෙහි කතුවරයා කවුරුන් ද යන්න අනාවරණය නො වුණ ද ග‍්‍රන්ථය රචනා වූ කාලය කවරේ ද යන්න එහි පැහැදිලි ව සඳහන් වෙයි. ඒ බැව් පැවසෙන 14 වැනි ගීය මෙසේ ය:
කළ ලෝ සසුන් වැඩ - ලීලාවතී හිමිසඳ
පළ කළ දම් රජසිරි - මෙවැටුම්හි පිටුබල වී’
මේ අනුව පොළොන්නරු යුගයේ ලීලාවතී රාඥ˜යගේ රාජ්‍ය සමයේ සසදාවත ලියැවී ඇත. මහා පරාක‍්‍රමබාහු රජුගේ අග මෙහෙසිය වූ ලීලාවතී රාඥ˜ය සතුරු උවදුරු මැද තුන් වරක් ම කිරුළ පැලඳීමට සමත් වූවා ය. ඒ අනුව ලංකා ඉතිහාසයේ වැඩිම වාර ගණනක් සිහසුන හෙබැවූ රජු හෝ රැජන හෝ වන්නේ ඇය යි. එතුමියගේ ප‍්‍රථම රාජ්‍ය කාලයේ එනම්; කි‍්‍ර.ව. 1197 - 1200 වසර තුන ඇතුළත සසදාවත ලියැවුණු බැව් පැහැදිලි ය.
කතුවරයාගේ පරමාර්ථය වූයේ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ගුණයකින් එක් කොටසක් මැණික් මල්දමක් සේ දැක්ම බව ‘ඉතිදු මුනි ගුණෙන් දෙස් මිනිමලෙව් දැක්මට’ යන්නෙන් ප‍්‍රකාශ වේ. ඒ අනුව මේ කාව්‍යය සඳහා කතුවරයා තෝරා ගෙන ඇත්තේ පාලි ජාතකට්ඨකතාවේ 316 වැන්න වූ සස ජාතකය යි. ඊට අනුරූපී ව සසදාවත නමින් කෘතිය හැඳින්වී ඇතත් මෙයට ‘කාව්‍යතිලකය’ යන අන්වර්ථ නාමයක් වූ වග ආසන්න කාලයේ ම ලියැවුණු සසදාවත සන්නසෙන් අනාවරණය වේ. සස ජාතකයෙන් කියැවෙනුයේ බෝසතුන් වහන්සේ සාකුලයේ ඉපිද දාන පාරමිතාව පිරූ ආකාරය යි. සඳමඬලේ සාවාගේ රුව සිත්තම් වුණු බැව් කියැවෙන්නේ මේ ජාතක කතාව ඇසුරු කොට ගෙන ය. ‘තොප පිළිඹිබට තිරසන්... හිමි සඳමඬල සුනු කළ’ යැයි සසදාවතේ බෝසත් සාවා ඊට යෝග්‍ය වූ බැව් පළ කෙරේ.
ගී විරිතින් ලියැවුණු සසදාවත ගී 293 කින් යුක්ත කාව්‍යයකි. මුවදෙව්දාවත මෙන් ම යා ගී විරිත මූලික කොට ගෙන කාව්‍යය ලියැවී ඇත. ගී 164 ක් වූ මුවදෙව්දාවත හා සසඳ්‍ර බලද්දී ප‍්‍රමාණයෙන් විශාල වූ බැවින් ‘කාව්‍යතිලක’ වැනි ව්‍යවහාරයකට එවක සුදුසු වූවා විය හැකි ය. එසේ වුවත් සසදාවත ද මුවදෙව්දාවත සේ ම මහා කාව්‍ය ගණයට නො ගැනේ. සසදාවත ද චණ්ඩ කාව්‍යයකි. එහෙත් එය සංස්කෘත කාව්‍ය සම්ප‍්‍රදායයේ එන බොහෝ වර්ණනාවන් ගෙන් සම්ප‍්‍රයුක්ත ය. මුවදෙව්දාවත්කරු මෙන් ම සසදාවත්කරු ද තමන් ප‍්‍රකාශ කරන්නට යන පුවත එක ගීයකට පිඩුකොට සැකෙවින් දක්වා ඇත්තේ මෙලෙසිනි:
‘දැකැ සා බමුණා - මුනිවරු එ සස් කල්
දල මැදරා සිසිදිසි - සිය මස්නි පුස්නා ලෙස්’

Friday, February 21, 2014

ජනකවි රොත්තක්

ශ්‍රී ලාංකීය ග්‍රාමීය ජන සමාජය විසින් තම රැකියාවේ වෙහෙස මහන්සිය නිවා සන්සිදුවා ගැනීම සදහා නිර්මාණය කල සුන්දර ජනගී පෙලක් මෙ‍සේ ඉදිරිපත් කරමු.



වෙල් යායක ගොන් දෙන්නෙක්‌ කකා උනි
ඉන් එක ගොනෙක්‌ වලිගය නැතිව වැනි වැනි
වලිගය ඇති ගොනා මැස්‌සන්ට බැට දුනි
දුප්පත්කමත් වලිගය නැති ගොනා වැනි

පැල් රක්‌නා අපෙ වරිගේ හත් මුත්තෝ
උන්දැල හතර පෝයට අටසිල් ගත්තෝ
හේනෙ කුඹුරෙ වැඩ නිසි ලෙස දැන ගත්තෝ
ජාතිත් වාසනාවන් ඒ මී මුත්තෝ

අතට වළලු කොහෙන් දුවේ
පයට ගිගිරි කොහෙන් දුවේ
ඉනට හවඩි කොහෙන් දුවේ
දැනට නිදා ගනින් දුවේ

පුතේ නුඹේ ලොකු අම්මා
අතේ වළල්ලක්‌ දැම්මා
මෙසේ මියුරු තෙපළම්මා
පුතේ නාඩ නිදියම්මා

බඩගිනි වෙලා මා ගිය කල පුතුගෙ ගෙට
මැනලා වී දෙකක්‌ දුන්නයි මල්ල කට
ගන්දෝ නොගන්දෝ කියලා සිතුනි මට
මැනල ද පුතේ කිරි දුන්නේ මා නුඹට

මල්ලියෙ ඔහොම නොකරන් අපෙ අම්මාට
තියෙන දෙයක්‌ දෙන්නෙත් අපි දෙන්නාට
දෙතනේ කිරි දුන්නෙත් අපි දෙන්නාට
බුදුන් වඳින ලෙස වැඳපන් අම්මාට

කැලේ ගොසින් ලී කැපුවා කැත්ත දනී
වෙලේ ගොසින් වැට බැන්දා නියර දනී
පැලේ ගොසින් පැල් රැක්‌කා පැදුර දනී
මෙදා යලේ වී නැතුවා අටුව දනී 

වඳුරා ගොඩට අපි ඇවිදින් විදින දුකා
ගැටිය නැති මුට්‌ටි පොඩියේ උයන් කකා
පණම් විස්‌ස ණය වෙනකොට හිතට දුකා
මීට වැඩිය නරකද ගම හිඟා කකා


Wednesday, May 01, 2013

වදන් කවි පොතෙහි එන අක්‍ෂර විභාගය




වදන් කවි පොත යනු අතීතයේ අධ්‍යාපනය ආරම්භයේදී භාවිතා කල වැදගත් පොතකි. එම පොතෙහි එන අක්‍ෂර විභාගය කවි මෙසේ ඉදිරිපත් කෙරේ.

අවන පටන් අඃ වන්නට වදනින්
දැනෙන සොළස පෙර සොරකුරු වදනින්
කයන එපස් වග යානව වදනින්
මෙවන සුතිස් දනු හසකුරු වදනින්

එක්සොර පස්වග යරලව සතරා
ශෂ සහ එකකුරු ළයනෙක අකුරා
සුරුවත් සමහරු නොදනිති ඉඳුරා
සෝඩියෙ බරකුරු දැනගන් සපුරා

කණ්ඨජ සත අහ කවගය වදනින්
තාලුජ සත ඉය චවගය වදනින්
මුර්ධජ සත රළ ටවගය වදනින්
දන්තජ සත ලස තවගය වදනින්

ඔෂ්ඨජ සය ඌ පවගය වදනින්
තාලුජ කණ්ඨජ ඒකුරු වදනින්
කණ්ඨජ ඔෂ්ඨජ ඕකුරු වදනින්
දන්තජ ඔෂ්ඨජ වෝකුරු වදනින්

මුදුනය දසනය උපදින කුරටා
යෙදු තාලුජය ද සෙසුකුරු වලටා
ලදු අග මැද දිව දුනු තැන් ලෙසටා
හඳුනව කරණය කී ලෙස කුරටා

මේ ලෙස කුරු උපදින තැන් දනුවා
ආ ලෙස අකුරට කරණය දනුවා
වූ ලෙස ඒකජ ද්විජකුරු දනුවා
කී ලෙස ගරුකය ලහුකය දනුවා

එක්වූ අකුරට පෙරකුරු නිතිනා
වක්වූ ගුරු දිගු බව යයි දැනෙනා
දික්වූ නොම වණ සිටි එක මතිනා
දැක්වූ පෙර ඉසි ලුහු යයි දැනෙනා

එකමත ලුහු යැයි දැනකි යමින්නේ
යුගමත දිගු යැයි ගුරු පවසන්නේ
වෙනමත තුනෙකින් පුලුත කියන්නේ
අඩමත දැනගන් හසකුරයන්නේ

අවණය ආදී ඒකජ අකුරු
එවණය ඈ දනු ද්විජ නම් අකුරු
දෙවන කවග සහ ලහුකය අකුරු
එයිනැර සෙසුකුරු ගරුකය අකුරු

ගනිමින් පස්වග පළමු දෙවන කුර
සමගින් සවණ ද අගොසය කිවු පෙර
ළයනන් තව සෙසු කුරු නම් ගොසකුර
දැනගන් මේ ලෙස සෝඩියෙ දෙයකුර

ගොසකුරු නොම ගොසකුරු යන දෙවගෙකි
තොස වන දනිතය සිතිලය දෙවගෙකි
නිසසය නිසිතය යන කුරු දෙවගෙකි
බස පෙර ඇත සෝඩියෙ කරු දෙවගෙකි

පස්වග යුගසිවු දනිතය දන්නේ
එමවග වල එක තුන පවසන්නේ
නොවළඟ සිතිලය දැන කියමින්නේ
මෙමවග කුරු පෙළ තෝරා දෙන්නේ

සිතරා එක්කට යාදී නවකුරු
නොහැරා දනු එක් පාදී පසකුරු
විතරා සොර එක් එක් සුන් දෙයකුරු
සපුරා දැනගන් සෝඩියේ සිවුකුරු

පණසෙක සොර සහ හස දෙවගින්නේ
එහි එක එක හසකුර සදමින්නේ
සොළසෙක සොර ලූ කල ගණනින්නේ
නොව සැක පන්සිය සැටකුරු දන්නේ

සෝඩියෙ සූතිස් පිල්ලම කාදී
ලූ කල සොරයන් සොළසද ආදී
ගණනින් පන්සිය සැටෙකින් සුසැදී
අකුරෙන් සතළිස් සතරක් බේදී

පෙර හස පරසොර සද නොව වෙනසක්
කර වියරණ විදි දැන ඇති විලසක්
කුරු හස එකකට වැඩිවිය සොළසක්
තිර කුරු මඟ දැනුමට වැනි දිවැසක්